Kolejny post o przeczytanych książkach - kolejna pozycja z serii „Popkultura i media”. Cytując krótki opis z tylnej strony okładki - „Życie codzienne z telewizorem to opis społecznego znaczenia telewizji”. Autor stara się odpowiedzieć na pytania, jaką rolę odgrywają telewizory w naszych mieszkaniach, a jaką telewizja w naszym życiu? Mateusz Halawa napisał książkę, opierając się na empirycznych badaniach, które polegały na przeprowadzeniu kilkudziesięciu wywiadów pogłębionych z respondentami, których badacz odwiedzał we własnych domach.
W części pierwszej autor stara się wykazać, jak telewizja wtargnęła w rutynę codziennego życia. Telewizor jako „mebel” stojący w naszych mieszkaniach oraz jako medium opleciony jest całą siecią społecznych znaczeń, uwikłany jest w czasowy wymiar naszego funkcjonowania, w dźwiękowe i wizualne tło naszych aktywności, ma on również wpływ na nasze związki społeczne. Bardzo często telewizja ujmowana bywa jako „lustro”, jako zwierciadło odbijające rzeczywistość. Z całą pewnością wypada się z tym zgodzić, gdyż każda technologia zawsze wpisana jest w szerszy kontekst kulturowy.
Część druga stara się scharakteryzować i sproblematyzować praktyki składające się na to, co potocznie nazywamy oglądaniem TV oraz wykazać, w jaki sposób oglądanie telewizji wpisane jest w życie codzienne oraz łączone z innymi aktywnościami. Halawa zajmuje się:
- rolą telewizji w strukturyzowaniu czasu w gospodarstwie domowym,
- rytualnym oglądaniu telewizji,
- telewizorem jako czynnikiem dezorganizującym czas,
- praktykami decydowania co oglądać jako wpisanymi w ogólniejsze relacje władzy,
- wpływem płci na powyżej wymienione zagadnienia,
- telewizją jako czynnikiem izolującym, a z drugiej strony integrującym domowników,
- rolą TV w nawiązywaniu i podtrzymywaniu społecznych więzi.
Dalej w części drugiej autor rozpatruje kontakt z telewizją w kategoriach symbolicznego zawłaszczania przez oglądających oferowanych przez TV treści. Zwraca uwagę na wybrane aspekty oraz następstwa takiego obcowania z telewizją. Mówi między innymi o:
- oglądaniu telewizji przez pryzmat naszych indywidualnych doświadczeń, zauważeniu roli odbiorcy, który używa przekazu do własnych celów, często innych niż te zakładane przez producenta,
- roli telewizji w aktywizowaniu i przekształcaniu pojęć poznawczych (TV w znacznym stopniu kształtuje nasze postrzeganie), obiektywizowaniu swojej sytuacji w świecie (to co w telewizji uznawane jest za „prawdę”), wprowadzaniu treści silnie ideologicznych w konteksty rutyny życia codziennego (potwierdzanie ideologii, jej negacja bądź negocjowanie),
- telewizji jako przyczynie wzrastającej refleksyjności społeczeństwa współczesnego i malejącej roli tradycji (telewizja jako promotor nowych stylów życia),
- problematyzowaniu przez niektóre programy TV (talk showy, telenowele) zagadnień społecznych i dylematów moralnych.
W ostatniej, trzeciej części książki Halawa opisuje sposób, w jaki telewizja „odtwarza tożsamość narodową”. Pokazuje to między innymi na przykładzie Polaków żyjących na Greenpoincie, czyli w tradycyjnie polskiej części Brooklynu, gdzie „sklepy z antenami satelitarnymi, tunerami i dekoderami, które pozwolą oglądać polską telewizję, są bardzo liczne, podobnie jak operatorzy telewizji kablowej, którzy za dodatkową opłatą udostępniają widzom sygnał polskich stacji. Zależnie od możliwości technicznych i finansowych można oglądać kanały specjalnie stworzone dla polonii jak TV Polonia czy iTVN, ale też Polsat czy TVN 24” (M. Halawa, Życie codzienne z telewizorem, Warszawa 2006, s. 163). Jak podkreśla Halawa, polska telewizja jest na Greenpoincie wszechobecna, spełnia funkcje fatyczne, jest przedmiotem rozmów Polaków, odbiorniki są w polskich barach czy restauracjach cały czas nastawione na krajowe programy, ich fragmenty często wykorzystywane są w polskich szkołach jako dodatek do tradycyjnych programów nauczania. Co więcej, wielu emigrantów podkreśla, że dzięki odbiorze polskich stacji czują się bliżej swojego ojczystego kraju. Na podstawie tego, co opisuje Halawa, widać, że telewizja jest ważnym czynnikiem „odtwarzania tożsamości narodowej” emigrantów. Odtwarza ją, ponieważ umożliwia ciągły kontakt z ojczyzną wynikający z odbierania programów pochodzących z kraju rdzennego. Czyni to jednak również w związku ze swoimi funkcjami fatycznymi oraz czymś, co nazwać można współdzieleniem narodowych znaczeń. Emigranci odczuwają, że poprzez odbiór tych samych, narodowych kanałów, stanowią wspólnotę ludzi, która wyróżnia się od innych właśnie tym, że ogląda swoją, a nie obcą telewizję. Mają ponadto poczucie, że oglądają to samo, co inni emigranci w danym kraju jak również to samo, co członkowie ich narodu znajdujący się w ojczyźnie.
Dane książki
Tytuł – Życie codzienne z telewizorem. Z badań terenowych
Autor – Mateusz Halawa
Język - polski
Stron – 192
Okładka - miękka
0 komentarze:
Prześlij komentarz